olek olek
Dołączył dnia:
4138 Strona główna
760 poczekalnia
Zdjęcia użytkownika olek

Czy wiesz co to jest gwara więzienna (tzw. grypsera, z niem. - Grips - pot. rozum)?

205
Czy wiesz co to jest gwara więzienna (tzw. grypsera, z niem. - Grips - pot. rozum)?
Gwara więzienna (tzw. grypsera, z niem. - Grips - pot. rozum) – język środowiskowy środowisk przestępczych na gruncie języka polskiego.Początkowo pełniła funkcję głównie języka tajnego, gwary środowiskowej przestępców odsiadujących długoletnie wyroki. Od końca XIX wieku używana także na wolności.

 
Gwara więzienna jest jedną z najbogatszych pod względem słownictwa gwar polszczyzny; nie jest możliwe stworzenie pełnego jej słownika, gdyż ewoluuje ona nieprzerwanie w wielu miejscach niezależnie. Ze względu na hermetyzację ośrodków rozwoju gwary więziennej często te same słowa mają różne znaczenia, bądź różne słowa mają te same znaczenia (w zależności od miejsca stosowania). W zasobie słów stosowanych w gwarze więziennej dłużej utrzymują się i bardziej rozprzestrzeniają te, które cechuje łatwość odmiany gramatycznej. Gwarę więzienną należy podzielić na tzw. kminę (język grypsujących, nazywanych ludźmi) oraz język zwykły - tzw. frajerów. 
 
Podstawę gramatyczną grypsery stanowi język polski, jednak wyraźne są w niej wpływy jidysz, rosyjskiego, niemieckiego, ukraińskiego i rozmaitych gwar miejskich (na przykład lwowskiego bałaku czy gwary warszawskiej). W olbrzymim stopniu wpłynęła na ukształtowanie się współczesnych gwar młodzieżowych.
 
A oto kilka wyrażeń, które poznaliśmy w więzieniu:
 
Planeta kopsa żary - Ale dzisiaj jest gorąco.
Kopsnij witę - przywitaj się, podaj rękę.
Kopsać - dawać, podawać.
Planeta - słońce.
Żar - ogień, ciepło.
Platera - talerz.
Wiosło - łyżka.
Zabaniak - poduszka.
Skowyr - pies.
Lipo - okno.
Samara - torba, bagaż.
Furta - drzwi.
Fikoł - taboret.
Frajer - inaczej myślący niż my.
Czaj - herbata.
Wita - ręka.
Kojo - łóżko.
Ziomek, ziom - kolega, przyjaciel.
Siemka - cześć.
Szamka, szamać - jedzenie, jeść.
Nawijaj - mów.
Zalegać - odpoczywać.
Czapa - kiedyś kara śmierci, dzisiaj dożywocie.
Fajfus, kalifaktor - porządkowy, sprzątający.
Ksywa - przezwisko.
Zajedź - podaj coś.
Szlugi - papierosy.
Sztanga, wagon - paczka papierosów.

Pokaż komentarze