Czy wiesz co to jest gwara więzienna (tzw. grypsera, z niem. - Grips - pot. rozum)?

198
Czy wiesz co to jest gwara więzienna (tzw. grypsera, z niem. - Grips - pot. rozum)?
Gwara więzienna (tzw. grypsera, z niem. - Grips - pot. rozum) – język środowiskowy środowisk przestępczych na gruncie języka polskiego.Początkowo pełniła funkcję głównie języka tajnego, gwary środowiskowej przestępców odsiadujących długoletnie wyroki. Od końca XIX wieku używana także na wolności.

 
Gwara więzienna jest jedną z najbogatszych pod względem słownictwa gwar polszczyzny; nie jest możliwe stworzenie pełnego jej słownika, gdyż ewoluuje ona nieprzerwanie w wielu miejscach niezależnie. Ze względu na hermetyzację ośrodków rozwoju gwary więziennej często te same słowa mają różne znaczenia, bądź różne słowa mają te same znaczenia (w zależności od miejsca stosowania). W zasobie słów stosowanych w gwarze więziennej dłużej utrzymują się i bardziej rozprzestrzeniają te, które cechuje łatwość odmiany gramatycznej. Gwarę więzienną należy podzielić na tzw. kminę (język grypsujących, nazywanych ludźmi) oraz język zwykły - tzw. frajerów. 
 
Podstawę gramatyczną grypsery stanowi język polski, jednak wyraźne są w niej wpływy jidysz, rosyjskiego, niemieckiego, ukraińskiego i rozmaitych gwar miejskich (na przykład lwowskiego bałaku czy gwary warszawskiej). W olbrzymim stopniu wpłynęła na ukształtowanie się współczesnych gwar młodzieżowych.
 
A oto kilka wyrażeń, które poznaliśmy w więzieniu:
 
Planeta kopsa żary - Ale dzisiaj jest gorąco.
Kopsnij witę - przywitaj się, podaj rękę.
Kopsać - dawać, podawać.
Planeta - słońce.
Żar - ogień, ciepło.
Platera - talerz.
Wiosło - łyżka.
Zabaniak - poduszka.
Skowyr - pies.
Lipo - okno.
Samara - torba, bagaż.
Furta - drzwi.
Fikoł - taboret.
Frajer - inaczej myślący niż my.
Czaj - herbata.
Wita - ręka.
Kojo - łóżko.
Ziomek, ziom - kolega, przyjaciel.
Siemka - cześć.
Szamka, szamać - jedzenie, jeść.
Nawijaj - mów.
Zalegać - odpoczywać.
Czapa - kiedyś kara śmierci, dzisiaj dożywocie.
Fajfus, kalifaktor - porządkowy, sprzątający.
Ksywa - przezwisko.
Zajedź - podaj coś.
Szlugi - papierosy.
Sztanga, wagon - paczka papierosów.

Pokaż komentarze

  • Czy wiesz gdzie odnotowano najwyższą i najniższą temperaturę powietrza w historii?

  • Prostokątna góra lodowa w Antarktyce

  • Pistolet Handheld TESLA COIL GUN at 28,000fps

  • Miś polarny z kaskiem :)

  • Nurkowanie z selfie stick

  • Niesamowity podwodny świat

  • Ciekawostki o sukniach ślubnych

  • Ciekawostki na temat Japonii

  • Tornado porywa samochód

  • Czy wiesz kto był twórcą bikini?

  • Ten kociak miał pecha :)

  • Ciekawostki o kotach

  • Zima jest piękna :)

  • Podwodny wybuch bomby

  • Chmura nad jeziorem Michigan

  • Ciekawostki o kotach

  • Walczyl do końca

  • Najwyższe drzewa na świecie

  • 15 metrowa fala dla surferów

  • Pod falą

  • Siła wody, powódź

  • Tornado widziane z samolotu

  • Piękna zima

  • Niesamowity górski widok

  • Ocean Eagle 43 Trimaran

  • Czy wiesz ile wynosi prędkość początkowa pocisku .....

  • Tańczący niedźwiedź :P

  • Siła tsunami

  • Niesamowita planeta

  • Zimowe klimaty

  • Dla chcącego nic trudnego, nauka jazy na nartach

  • Ziemia widziana z kosmosu

  • Zapadająca się góra lodowa

  • Kiedy wiesz, że za 10 minut musisz oddać pracę dyplomową :)

  • Zima idzie :)

  • Niesamowity świat zwierząt

  • Kiedy czekasz na weekend :)

  • Prawdziwa miłość :)

  • Tornado widziane z balkonu

  • Erupcja wulkanu

  • Lawina widziana oczami snowboardzisty, ciekawostki o lawinach

  • Czy wiesz jaką wysokość osiągnęło największe tsunami w historii?

  • Tornado widziane z samolotu

  • Iceberg skating GIF

  • Pies ratownik

  • Piękno natury

  • Gdzie się znajduje ten wodospad